Archive for January, 2010
Kruševački gimnazijalci dobili 100 sati korišćenja teleskopa u Kanadi
Jan 18th
Povodom Međunarodne godine astronomije 2009 MyTelescope.com je organizovao nagradni konkurs za projekte koji se odnose na poboljšavanje nastave iz astronomije i uvođenje robotizovanog teleskopa (pre svega teleskopa iz Kanade koji je u vlasništvu MyTelescope.com) u nastavu. Pravo da učestvuju imali su profesori i astronomi širom sveta.
Takmičenje je podeljeno u četiri kategorije i to: osnovna škola (uzrast od 12 do 14 godina); srednja škola (15 do 18 godina); fakulteti (preko 18 godina) i nasumično izabran rad. Pobednik iz svake od ponuđenih kategorija dobio bi po 100 sati korišćenja teleskopa iz Kanade za realizaciju svojih projekata i korišćenja u obrazovanju.
Oprema sa kojom MyTelescope.com raspolaže je 10-inčni Schmidt Cassegrain teleskop sa filterima, kameru Star-light Express HX916s rezolucije 1300×1030 i softver za obradu fotografija. Vidno polje je oko 7×10 lučnih minuta. Više o konkursu na MyTelescope.com.
Učenici kruševačke gimnazije Bojana Zajić i Milutin Spasić, zajedno sa profesorkom fizike Draganom Milićević i bivšim učenikom (sada studentom treće godine ekonomije u Nišu i astronomom amaterom) Zoranom Tomić pripremili su projekat i uzeli učešće na konkursu. Tema projekta je “Određivanje osnovnih karakteristika Jupitera”. Projekat je namenjen učenicima srednje škole. Cilj je da se u uvodnom delu realizacije učenici što bolje upoznaju sa astronomijom kao naukom, metodama koje koristi u istraživanju, nebeskim objektima, instrumentima koje koristi u istraživanju, a da se nakon toga organizuje radionica gde će učenici primeniti stečena znanja i odrediti na osnovu posmatranja i prikupljenih podataka osnovne karakteristike Jupitera (masa, gravitaciono ubrzanje, prosečna gustina, kritična brzina).
16.01.2010. godine stiglo je obaveštenje od organizatora da su učenici kruševačke gimnazije dobili 100 sati korišćenja teleskopa. Prvih par sati koristiće se radi upoznavanja sa opremom i načinom rada, a ostatak za realizaciju gore navedenog projekta, kao i za pravljenje fotografija nebeskih objekata. Pored navedenog projekta nije isključeno da će, ako ostane dovoljno vremena, pokrenuti novi projekti (radionice) koje će učenici astronomske sekcije realizovati.
About Zoran Tomić
Diplomirani ekonomista i student fizike na PMF-u u Nišu, veliki zaljubljenik u astronomiju i bivši Petničar. Trenutno se bavi popularizacijom nauke među mladima u Kruševcu, astronomijom, ekonofizikom, kao i pisanjem naučno-popularnih tekstova iz ovih oblasti. Autor bloga: http://eurekakutak.blogspot.com/
Web | More Posts (16)Share and Enjoy
Klasifikacija živih bića
Jan 17th
Snažan razvoj molekularne biologije u drugoj polovini XX veka je doveo do velikih revolucionih shvatanja u biologiji. Jedna od najvećih revolucija u oblasti sistematike živih bića bilo je saznanje da na nivou ribozomskih RNK postoje među pripadnicima prokariotskih organizama dve velike grupe – bakterije i arhebakterije. One se međusobno razlikuju onoliko koliko se razlikuju od organizama koje odlikuje eukariotska organizacija. Vouz i Foks su 1977. godine predložili model klasifikacije živih bića na tri domena: bakterije, arhebakterije i eukariote. Model klasifikacije koji su predložili Vouz i Foks ne pominje viruse, jer se prema mišljenju većine današnjih biologa ne smatraju živim bićima već strukturama izgrađenim od proteina i nukleinskih kiselina. Razlog leži u činjenici da su virusi nesposobni da se samostalno dele i rastu, kao i da mogu da formiraju kristale poput minerala. Postoji više hipoteza o nastanku virusa ali je danas široko prihvaćena ona po kojoj su virusi nastali nezavisno, odvajanjem DNK od ćelije i njenom autonomnom replikacijom, uz korišćenje metaboličke mašinerije ćelije domaćina za svoje razmnožavanje. Prema ovoj hipotezi, virusi su srodniji svojim domaćinima nego jedan sa drugim. I pored ovakvih shvatanja, ovde će se virusi razmatrati kao domen živih bića. U ovom tekstu će biti prikazana klasifikacija koju je sastavio Stefan Luketa 2009. godine i koja podrazumeva klasifikaciju pet domena živih bića. More >
About Stefan Luketa
Stefan Luketa je rođen 18. aprila 1990. godine u Sarajevu. Osnovnu školu i gimnaziju prirodno-matematičkog smera je završio u Novom Sadu, a trenutno studira biologiju na Prirodno-matematičkom fakultetu u Novom Sadu. Interesuju ga mnoge biološke nauke, a ponajviše mikrobiologija, megaklasifikacija i filogenija živih bića. Saradnik je na sajtu BioNet škole gde piše stručne tekstove iz većeg broja bioloških oblasti, a takođe uređuje i biološki rečnik na ovom sajtu. Objavio je veći broj crteža protista, ćelijskih organela i gljiva u okviru albuma pod nazivom "Oblici života", kao i više od 1000 fotografija prirode u okviru 11 albuma. Piše naučno-popularne tekstove za sajt Viva Fizika, a ima i tri bloga - Algoloblog, Drvo života i Photo biology. Na prvom objavljuje stručne tekstove iz oblasti algologije, na drugom se nalaze kratki članci o taksonima živih bića kao i o stukturama ćelije, dok je treći posvećen fotografijama prirode. Na svom YouTube kanalu publikuje online predavanja na razne teme iz biologije, albume fotografija i putopise. Saradnik je i na sajtu "Tree of Life" gde publikuje svoje fotografije prirode.
Web | More Posts (4)Share and Enjoy
Karl Line u XXI veku
Jan 17th
U toku XVII veka postalo je jasno da je raznovrsnost živih bića neverovatna. Mnoge ekspedicije i prekookeanska putovanja su pokazala čovečanstvu da je neophodno uvesti red u biologiju i time početi sistematičnije izučavanje žive prirode i njenih pojava. Od tog perioda do danas su se sukobila mnoga mišljenja i dovela do formiranja većeg broja pravaca koji teže da odgovore na pitanje kriterijuma i metoda kojima se treba voditi pri formiranju klasifikacionog sistema živih bića. Taksonomija je oblast sistematike koja se bavi proučavanjem principa, metoda i pravila klasifikacije. Drugim rečima, taksonomija je nauka o taksonomskim jedinicama. Njen zadatak je stvaranje najracionalnijeg subordiniranog sistema taksonomskih kategorija u cilju klasifikacije. Tvorac klasifikacije Karl Line je sredinom XVIII veka prvi predložio sistem pravila koja bi trebalo da uvedu red u biološke nauke, ali Vili Hening je u drugoj polovini XX veka pokušao da revolucionarnim idejama iz temelja sruši principe koji su u biologiji dogmatično vladali dva veka. Danas, pred biolozima je zadatak da se opredele za jedan od ova dva pristupa. Da li je Karl Line još uvek autoritet u ovoj oblasti ili ne, pitanje je… More >
About Stefan Luketa
Stefan Luketa je rođen 18. aprila 1990. godine u Sarajevu. Osnovnu školu i gimnaziju prirodno-matematičkog smera je završio u Novom Sadu, a trenutno studira biologiju na Prirodno-matematičkom fakultetu u Novom Sadu. Interesuju ga mnoge biološke nauke, a ponajviše mikrobiologija, megaklasifikacija i filogenija živih bića. Saradnik je na sajtu BioNet škole gde piše stručne tekstove iz većeg broja bioloških oblasti, a takođe uređuje i biološki rečnik na ovom sajtu. Objavio je veći broj crteža protista, ćelijskih organela i gljiva u okviru albuma pod nazivom "Oblici života", kao i više od 1000 fotografija prirode u okviru 11 albuma. Piše naučno-popularne tekstove za sajt Viva Fizika, a ima i tri bloga - Algoloblog, Drvo života i Photo biology. Na prvom objavljuje stručne tekstove iz oblasti algologije, na drugom se nalaze kratki članci o taksonima živih bića kao i o stukturama ćelije, dok je treći posvećen fotografijama prirode. Na svom YouTube kanalu publikuje online predavanja na razne teme iz biologije, albume fotografija i putopise. Saradnik je i na sajtu "Tree of Life" gde publikuje svoje fotografije prirode.
Web | More Posts (4)Share and Enjoy
Pomračenje Sunca – 15. 01. 2010. godine
Jan 16th
Pomračenje Sunca je astronomska pojava koja se dešava kada Sunce baca Mesečevu senku na površinu planete Zemlje. Ova pojava se događa kada je Mesec u položaju konjunkcije, tj. kada se nalazi između Zemlje i Sunca. U toku jedne godine može nastupiti 2 do 5 pomračenja Sunca. Zavisno od udaljenosti Meseca i Sunca od Zemlje, kao i od položaja posmatrača na Zemlji, može nastupiti jedna od tri vrste pomračenja Sunca: potpuno, delimično ili prstenasto.
U slučaju potpunog pomračenja Sunca, Mesečev disk će potpuno prekriti Sunce. Potpuno pomračenje Sunca se može opaziti sa relativno uskog pojasa na Zemljinoj površini preko kojeg prelazi Mesečeva senka. Posmatrači koji se nalaze u nešto širim pojasevima oko putanje potpunog pomračenja nalaze se u Mesečevoj polusenci, te mogu videti samo delimično pomračenje Sunca, dok se sa ostalog dela Zemlje ne može videti pomračenje. U trenutku neposredno pre potpunog pomračenja, kada se poslednji zrak Sunca probije iza Mesečevog diska, događa se pojava tzv. “dijamantskog prstena”. Ista se pojava može uočiti i neposredno nakon pomračenja.
Prstenasto pomračenje se događa kada je Mesec u apogeju (najudaljenije od Zemlje), a Zemlja u perihelu, kao i u svim drugim trenucima kada je Mesečev disk na nebu manji od Sunčevog, može doći samo do prstenastog pomračenja Sunca, jer Mesečev disk ne može u poptunosti da prekrije Sunce.
15. januara tekuće godine odigrao se jedan nesvakidašnji fenomen vezan za pomračenje Sunca. Dogodilo se najduže pomračenje ikad, koje je trajalo oko 11 minuta. Stručnjaci iz NASA i pariskog Instituta za nebesku mehaniku su saopštili da će se ovaj događaj ponoviti tek 23. decembra 3043. godine. Međutim ovo pomračenje Sunca nije bilo potpuno. Zbog toga što se Mesec nalazio u apogeju odigralo se prstenasto pomračenje.
Ovaj događaj bio je vidljiv za stanovnike Centralnoafričke Republike, Čada, Konga, Ugande, Kenije, Somalije, stanovnike na jugu Indije, na severu Šri Lanke, Mjanmara i Kine.
Iz naših krajeva ovaj događaj je mogao da se vidi u vreme izlaska Sunca (ali zbog oblčnog vremena nije moglo da se posmatra). Mesec je prekrio mali deo Sunca, nekih par procenata, pa se radilo o delimičnom pomračenju. Neke od fotografija koje su zabeležili posmatrači iz Hrvatske možete videti na AM.
Naredno pomračenje koje ćemo moći da posmatramo iz naših krajeva odigraće se 4. januara naredne godine i to opet delimično pomračenje.
Izvori: B92.net i Astronomski magazin
About Zoran Tomić
Diplomirani ekonomista i student fizike na PMF-u u Nišu, veliki zaljubljenik u astronomiju i bivši Petničar. Trenutno se bavi popularizacijom nauke među mladima u Kruševcu, astronomijom, ekonofizikom, kao i pisanjem naučno-popularnih tekstova iz ovih oblasti. Autor bloga: http://eurekakutak.blogspot.com/
Web | More Posts (16)Share and Enjoy
Izložba postera polaznika ISP
Jan 15th
U Galeriji Muzeja nauke i tehnike SANU u Beogradu, od 22. do 28. januara 2010. godine, biće organizovana
Izložba postera sa VIII Konferencije polaznika IS Petnica “Korak u nauku”
Tim povodom pozivamo sve zainteresovane da prisustvuju otvaranju Izložbe u petak, 22. januara 2010. godine, u 11 casova, u Galeriji Muzeja nauke i tehnike SANU (ul. Đure Jakšića). Izložbu će otvoriti Božidar Đelic, ministar nauke i tehnološkog razvoja Vlade Republike Srbije.
Takođe, Izložbu možete posetiti svakog radnog dana od 22. do 28. januara, u vremenu od 10-20h, ili subotom od 10-15h.
Na izložbi će biti predstavljeno 70 postera koji prezentuju rezultate naučnih projekata srednjoškolaca, polaznika Petničkih programa tokom 2009. godine. Realizovani projekti oslikavaju raznolikost Petničkih programa, koji pokrivaju oblasti prirodnih, tehničkih i društvenih nauka.
Izvor: Kolegijum IS Petnica
About Dušan Pavlović
Student druge godine teorijske i eksperimentalne fizike na Fizičkom fakultetu u Beogradu. Tri godine je bio polaznik seminara astronomije u Istraživačkoj stanici Petnica. U Petničkoj meteorskoj grupi se bavi fizikom meteora, između ostalog. Strastveni je ljubitelj muzike, naročito džeza, a pored toga ga interesuju još mnoge stvari -- od fotografije do filozofije.
Web | More Posts (21)Share and Enjoy
Top 10 fizičarskih video snimaka [Wired]
Jan 9th
Superfluidnost, Rubensova cev, Tesla coil, ferofluidi, superprovodnici, bumerang u 0 g, su samo neki od video fajlova koji su proglašeni za 10 zapanjujućih video snimaka iz fizike. Celu listu možete naći na sledećem linku.
Nadamo se da će vas sledeći video ispod zapanjiti. 
About Milija Jovičić
Trenutno student Fizičkog fakulteta u Beogradu (smer teorijska i eksperimentalna fizika). Bivši polaznik IS Petnica seminara astronomije.
Web | More Posts (51)
