Posts tagged Pomračenje
Pomračenje Meseca
Nov 3rd
Jel možete da mi objasnite pomračenje Meseca?
Šalje: Nebojša Trifunović
Odgovor:
Krećući se oko Zemlje, Mesec za oko mesec dana obidje jedan krug oko Zemlje i za nesto manje vremena (uzimajuci u obzir Zemljino kretanje oko Sunca) izmenja sve svoje faze – počev od mladog Meseca koji se vidi kao tanak srp, zatim prva četvrtina, kada vidimo njegovu (sa Zemlje gledano) desnu polovinu, pun mesec, zatim druga četvrtina i ponovo tanki srp – stari mesec. Jedina svetlost kojom Mesec zrači je svetlost sa Sunca, koju Mesec reflektuje, odbija. Tako je, kao i Zemlja, jedna polovina Mesečeve kugle u mraku, dok je polovina okrenuta Suncu osvetljena; dok se Mesec kreće oko Zemlje, mi imamo priliku da ga posmatramo iz različitih uglova, te odatle nastanak mesečevih mena.
Mesec se, dakle, jednom u svakih mesec dana postavi tako da se Sunce, Zemlja i Mesec približno nađu na jednoj pravoj liniji tako da se Zemlja nađe između Sunca i Meseca. Tada se sa Zemlje vidi cela Suncem osvetljena polovina Meseca, odnosno Mesec se nalazi u fazi punog meseca. Jedino tada postoji mogućnost da se dogodi pomračenje Meseca. Pomračenje Meseca predstavlja zalaženje Meseca u Zemljinu senku, tj. Zemlja se na neko vreme nađe tačno između Sunca i Meseca, te zaklanja Sunčevu svetlost od Meseca. Tako pri pomračenju Meseca sa Zemlje vidimo tamnu Zemljinu (kružnu!) senku kako prelazi preko Mesečevog diska.
Mesečeva putanja oko Zemlje nije savršeno kružna, a takođe ima i mali nagib u odnosu na Zemljinu putanju oko Sunca. Iz ovih razloga se Zemlja ne nađe svaki put tačno između Sunca i Meseca za vreme punog meseca, a samo pomračenje najčešće se događa i samo kao delimično pomračenje – Zemljina senka ne zakloni u potpunosti Mesečev disk.
About Marija Janković
Student Fizičkog fakulteta u Beogradu. Nekadašnja polaznica, a sada mlađi saradnik seminara fizike u Istraživačkoj stanici Petnica i jedna od urednika Viva-fizika portala. Interesovanja: prirodne nauke, informatika, fotografija, istorija i esperanto.
More Posts (55)Share and Enjoy
Pomračenje Sunca – 15. 01. 2010. godine
Jan 16th
Pomračenje Sunca je astronomska pojava koja se dešava kada Sunce baca Mesečevu senku na površinu planete Zemlje. Ova pojava se događa kada je Mesec u položaju konjunkcije, tj. kada se nalazi između Zemlje i Sunca. U toku jedne godine može nastupiti 2 do 5 pomračenja Sunca. Zavisno od udaljenosti Meseca i Sunca od Zemlje, kao i od položaja posmatrača na Zemlji, može nastupiti jedna od tri vrste pomračenja Sunca: potpuno, delimično ili prstenasto.
U slučaju potpunog pomračenja Sunca, Mesečev disk će potpuno prekriti Sunce. Potpuno pomračenje Sunca se može opaziti sa relativno uskog pojasa na Zemljinoj površini preko kojeg prelazi Mesečeva senka. Posmatrači koji se nalaze u nešto širim pojasevima oko putanje potpunog pomračenja nalaze se u Mesečevoj polusenci, te mogu videti samo delimično pomračenje Sunca, dok se sa ostalog dela Zemlje ne može videti pomračenje. U trenutku neposredno pre potpunog pomračenja, kada se poslednji zrak Sunca probije iza Mesečevog diska, događa se pojava tzv. “dijamantskog prstena”. Ista se pojava može uočiti i neposredno nakon pomračenja.
Prstenasto pomračenje se događa kada je Mesec u apogeju (najudaljenije od Zemlje), a Zemlja u perihelu, kao i u svim drugim trenucima kada je Mesečev disk na nebu manji od Sunčevog, može doći samo do prstenastog pomračenja Sunca, jer Mesečev disk ne može u poptunosti da prekrije Sunce.
15. januara tekuće godine odigrao se jedan nesvakidašnji fenomen vezan za pomračenje Sunca. Dogodilo se najduže pomračenje ikad, koje je trajalo oko 11 minuta. Stručnjaci iz NASA i pariskog Instituta za nebesku mehaniku su saopštili da će se ovaj događaj ponoviti tek 23. decembra 3043. godine. Međutim ovo pomračenje Sunca nije bilo potpuno. Zbog toga što se Mesec nalazio u apogeju odigralo se prstenasto pomračenje.
Ovaj događaj bio je vidljiv za stanovnike Centralnoafričke Republike, Čada, Konga, Ugande, Kenije, Somalije, stanovnike na jugu Indije, na severu Šri Lanke, Mjanmara i Kine.
Iz naših krajeva ovaj događaj je mogao da se vidi u vreme izlaska Sunca (ali zbog oblčnog vremena nije moglo da se posmatra). Mesec je prekrio mali deo Sunca, nekih par procenata, pa se radilo o delimičnom pomračenju. Neke od fotografija koje su zabeležili posmatrači iz Hrvatske možete videti na AM.
Naredno pomračenje koje ćemo moći da posmatramo iz naših krajeva odigraće se 4. januara naredne godine i to opet delimično pomračenje.
Izvori: B92.net i Astronomski magazin
About Zoran Tomić
Diplomirani ekonomista i student fizike na PMF-u u Nišu, veliki zaljubljenik u astronomiju i bivši Petničar. Trenutno se bavi popularizacijom nauke među mladima u Kruševcu, astronomijom, ekonofizikom, kao i pisanjem naučno-popularnih tekstova iz ovih oblasti. Autor bloga: http://eurekakutak.blogspot.com/
Web | More Posts (16)Share and Enjoy
Pomračenje Meseca iz Kruševca
Jan 2nd
Kao što svi znate, 31. decembra sada već prošle godine (2009) odigralo se delimično pomračenje Meseca. Pomračenje je trajalo od 19:52h do 20:52h, a pri maksimumu pomračenja, koji se odigrao oko 20:22h, oko 7% Meseca je bilo u senci. Te večeri je bio drugi pun Mesec u decembru i ta pojava se naziva “plavi Mesec”. Ova pojava je veoma retka jer između dva puna Meseca protekne period od 28 dana, koji nije usaglašen sa trajanjem kalendarskog meseca.
Iako je bila novogodišnja noć, temperatura je bila prijatna, i bez obzira na tanke oblake, napravio sam nekoliko fotografija koje možete da vidite ovde:
Snimao sam afokalno, koristeći teleskop Tele-science 60/700 i SAMSUNG Digimax S500 fotoaparat, kao i okulare od 20mm i 12,5 mm.
Želim svim poštovaocima i čitaocima sajta Viva-fizika da poželim srećnu Novu 2010. godinu i poručim da iako je Međunarodna godina astronomije 2009. završena, ovo nije kraj već samo početak dalje popualrizacije nauke i astronomije, kao i njen povratak na mesto koje zaslužuje u društvenom sistemu Srbije.
About Zoran Tomić
Diplomirani ekonomista i student fizike na PMF-u u Nišu, veliki zaljubljenik u astronomiju i bivši Petničar. Trenutno se bavi popularizacijom nauke među mladima u Kruševcu, astronomijom, ekonofizikom, kao i pisanjem naučno-popularnih tekstova iz ovih oblasti. Autor bloga: http://eurekakutak.blogspot.com/
Web | More Posts (16)
